Polskie banki zaprzestaną naliczania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytów konsumenckich – czyli między innymi prowizji i składek ubezpieczeniowych. To oficjalna deklaracja Związku Banków Polskich, która pojawiła się po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Co dokładnie się zmienia?

ZBP przedstawił rekomendacje dla całego sektora. W przypadku nowych umów o kredyt konsumencki część kwoty pokrywająca pozaodsetkowe koszty ma być nieoprocentowana. W umowach wykonywanych 23 kwietnia 2026 r., czyli w dniu wyroku TSUE, banki powinny natomiast przestać pobierać odsetki od tej części i oddać klientom odsetki naliczone po tym dniu.

„W związku z wyrokiem oraz mając na względzie interes klientów sektora bankowego, a także potrzebę utrzymania wysokiej jakości relacji z klientami, ZBP uznaje za zasadne wprowadzenie następujących mechanizmów polegających na zaprzestaniu naliczania odsetek z tytułu kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu w nowych umowach oraz w umowach wykonywanych w dniu wydania wyroku” – przekazał w oświadczeniu Związek Banków Polskich.

Zastrzegł przy tym, że to stanowisko organizacji, a nie gotowy plan dla wszystkich banków. Szczegóły operacyjne mają zostać opracowane indywidualnie przez każdą instytucję.

„Każdy z banków samodzielnie wdroży rozwiązania operacyjne dotyczące wykonania wyroku oraz komunikacji z klientami. Harmonogram i zakres tych działań zależy od indywidualnej sytuacji każdego banku” – dodał ZBP.

Skąd wzięła się decyzja?

Wyrok TSUE zapadł 23 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygnaturze C-744/24. Unijny trybunał orzekł, że w umowach o kredyt konsumencki niedopuszczalne jest pobieranie odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeń.

Trybunał wyjaśnił, że „całkowita kwota kredytu” nie może obejmować środków, którymi konsument wywiązuje się z zobowiązań uzgodnionych w ramach umowy, na przykład kosztów ubezpieczenia i innych opłat. Dodał jednak, że takie koszty wciąż mogą zostać nałożone na konsumenta, na przykład przez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie. Wyrok nie zakazuje więc pobierania prowizji i ubezpieczeń – zmienia jedynie zasady naliczania od nich odsetek.

Kogo obejmą nowe zasady?

Rekomendacja ZBP dotyczy zarówno umów nowo zawieranych, jak i tych, które nadal obowiązywały w dniu wyroku. Oznacza to, że klienci z aktywnymi kredytami konsumenckimi mogą otrzymać zwrot odsetek pobranych po 23 kwietnia 2026 r. od części kredytu pokrywającej koszty dodatkowe. Ostateczny zakres zależy od tego, jak dany bank wdroży zalecenia.

W tle całej sprawy pozostaje spór o tzw. sankcję kredytu darmowego (SKD). Jak wcześniej nieoficjalnie informował Business Insider Polska, banki po wyroku TSUE zaczęły rozliczać się z kredytobiorcami, aby uniknąć tej sankcji. Oficjalna deklaracja ZBP jest potwierdzeniem tych doniesień.

Co dalej?

Zanim doszło do wyroku, polski sąd skierował do TSUE pytania prejudycjalne. Chodziło między innymi o to, czy bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, ale także od dodatkowych kosztów kredytu, takich jak składka ubezpieczeniowa. Pytanie dotyczyło również obowiązku informacyjnego – czy klient musi być jasno poinformowany, że odsetki są liczone od kwoty wyższej niż faktycznie wypłacony kredyt. TSUE odpowiedział, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu konsumenckiego jest sprzeczne z unijnym prawem.

Teraz szczegóły wdrożenia pozostają w gestii banków. ZBP podkreśla, że harmonogram, zakres działań i sposób komunikacji z klientami będą zależeć od indywidualnej sytuacji każdej instytucji.