Polski rynek ubezpieczeń w 2025 roku odnotował rekordową liczbę wykrytych przestępstw – aż 40 tys. przypadków, czyli o 24 proc. więcej niż rok wcześniej. Łączna wartość tych przestępstw sięgnęła 798 mln zł, co oznacza wzrost o 18 proc. w porównaniu z 2024 r. – wynika z raportu Polskiej Izby Ubezpieczeń, do którego jako pierwsza dotarła „Rzeczpospolita”.

Na szczęście dla portfeli ubezpieczycieli i uczciwych klientów, zdecydowana większość tych zdarzeń to usiłowania wyłudzeń – zakłady ubezpieczeń udaremniły 38 527 prób o wartości 759 mln zł. Rzeczywistych wyłudzeń odnotowano 1557, a ich wartość to 39 mln zł.

Cyfrowa rewolucja w przestępczości

Jak czytamy w raporcie PIU:

Analiza zjawisk obserwowanych w 2025 r. pozwala stwierdzić, że przestępczość ubezpieczeniowa wchodzi w nową, cyfrową fazę.

Tradycyjne wyłudzenia odszkodowań wciąż stanowią problem, ale dynamicznie rosną oszustwa popełniane już na etapie zawierania umowy. Przestępcy coraz częściej wykorzystują skradzione tożsamości, tworzą tożsamości syntetyczne (łączące prawdziwe dane z fałszywymi) lub podszywają się pod pośredników ubezpieczeniowych.

W zdalnych kanałach sprzedaży, porównywarkach i mediach społecznościowych oszuści oferują „pomoc” w obejściu systemu taryfikacji, wyłudzając składkę lub wynagrodzenie za rzekome załatwienie taniej polisy. Rozwój narzędzi AI ułatwia im transgraniczną współpracę i błyskawiczne rozprzestrzenianie się wzorców działania.

Życie i śmierć – na tym chcą zarobić oszuści

W ubezpieczeniach na życie wartość wykrytych przestępstw wzrosła o 31 proc., do 101 mln zł, a liczba przypadków przekroczyła 10 tys. Ponad połowa tej kwoty (55 mln zł) dotyczyła zgłoszeń związanych ze zgonem ubezpieczonego. Przeciętnie wyłudzenie na podstawie upozorowanego zgonu opiewało na 38 tys. zł.

Sprawcy często kupują polisę już po śmierci danej osoby lub ubezpieczają kogoś w skrajnie złym stanie zdrowia, a coraz częściej wykorzystują do tego wygenerowane lub zmodyfikowane dane. Kolejne 23 mln zł to oszustwa związane z poważnym zachorowaniem (średnio 22 tys. zł na roszczenie). W tym przypadku sprawcy masowo sięgają po AI do fałszowania dokumentacji medycznej – opinii lekarskich, wyników badań i innych dokumentów opisujących stan zdrowia.

W 58 proc. przypadków fałszywe roszczenia dotyczyły rzekomego pobytu w szpitalu – przeciętna wartość takiego oszustwa to zaledwie 1400 zł. W 2025 r. pojawiła się też nowa kategoria: pakiety zdrowotne i assistance medyczny, gdzie oszuści wyłudzają refundację fikcyjnych kosztów na podstawie podrobionych faktur.

Majątek i komunikacja – największe pole do nadużyć

Zakłady ubezpieczeń wykryły w 2025 r. ponad 30 tys. przestępstw w ubezpieczeniach majątkowych o łącznej wartości 697 mln zł (wzrost o 17 proc. rok do roku). Najwięcej, bo około 64 proc. liczby i wartości, dotyczyło ubezpieczeń komunikacyjnych.

W ubezpieczeniu OC wartość wykrytych przestępstw sięgnęła 144 mln zł (ponad 11 tys. przypadków), a w Autocasco – 172 mln zł (blisko 6 tys. przypadków). Ubezpieczyciele bacznie przyglądają się rekordzistom: w latach 2023–2025 wytypowano 9,2 tys. posiadaczy polis OC, którzy spowodowali po cztery szkody, oraz 6,1 tys. z pięcioma i więcej. W AC podobne statystyki wynoszą odpowiednio 9,4 tys. i 8,4 tys. klientów.

Coraz popularniejsze stają się też wyłudzenia w ubezpieczeniach mieszkań i domów – blisko 5 tys. przypadków na kwotę 41 mln zł. Wykryto także 1,2 tys. oszustw w OC w życiu prywatnym (10 mln zł).

AI w służbie fałszerstwa

Nowe technologie są wykorzystywane nie tylko do kradzieży tożsamości, ale także do dokumentowania fałszywych roszczeń. Sprawcy używają wygenerowanych lub zmienionych przy pomocy AI zdjęć, ekspertyz i sfałszowanej dokumentacji, by uprawdopodobnić rzekome straty lub zawyżyć odszkodowanie w prawdziwym zdarzeniu.

Popularne stało się np. zgłaszanie uszkodzenia sprzętu elektronicznego przez przepięcie – w rzeczywistości sprzęt jest uszkodzony w inny sposób lub fikcyjny, a jego istnienie „udowadnia” wygenerowane zdjęcie lub dowód zakupu. W ubiegłym roku odnotowano około 200 takich przypadków na kwotę ponad 620 tys. zł.

Tradycyjne metody jednak nie znikają: w 2025 r. ujawniono 451 wyłudzeń dotyczących pożarów mienia (41 mln zł) i 51 fikcyjnych kradzieży (4 mln zł).