Czy można chcieć robić karierę, ale jednocześnie nie gonić za awansem i krzywić się na sztuczną inteligencję? Ostatni raport Deloitte pokazuje, że dla młodych Polaków to nie sprzeczność, a nowy model sukcesu zawodowego. Oto jak pokolenia Z i millenialsi z Polski radykalnie zmieniają reguły gry na rynku pracy, stawiając na pierwszym miejscu zupełnie inne wartości niż ich globalni rówieśnicy.

Finansowy realpolityk wstrzymuje życiowe plany

Zanim zaczniemy mówić o karierze, trzeba spojrzeć na twarde liczby. Ponad połowa młodych Polaków opóźnia takie kroki jak zakup mieszkania, założenie rodziny czy dalsza edukacja. Powód? Pieniądze. W Polsce taką sytuację finansową przyznaje 55% zetek i 52% millenialsów.

Koszt życia to dla nich największa obawa – wskazuje go 32% pokolenia Z i 39% millenialsów. Problem z dostępnością mieszkań jest szczególnie widoczny: zakup własnego M pozostaje poza zasięgiem 59% „zetek” i 52% millenialsów w Polsce. To więcej niż globalna średnia, która wynosi odpowiednio 51% i 40%. Co więcej, aż 71% zetek i 52% millenialsów przyznaje, że dostępność mieszkań wpływa bezpośrednio na ich decyzje zawodowe.

Koszty życia, ceny mieszkań czy wydatki na dojazdy przekładają się na gotowość młodych do zmiany pracy i podejmowania długoterminowych zobowiązań zawodowych. Pracodawcy muszą myśleć nie tylko o konkurencyjnym wynagrodzeniu, ale także o elastyczności i benefitach odpowiadających na wyzwania finansowe – komentuje Monika Matysiak-Szymańska, partnerka w dziale Advisory Deloitte Polska.

Awans? Tak, ale bez pośpiechu i bez przeciążenia

Polscy millenialsi i zetki definiują sukces zupełnie inaczej. Tylko 30% generacji Z i 22% millenialsów w Polsce preferuje szybki rozwój kariery. Zamiast tego, 36% wybiera stopniowe zdobywanie doświadczenia. Priorytetem staje się work-life balance i stabilność, a nie częste zmiany ról.

Co ze stanowiskami kierowniczymi? Tutaj też panuje umiarkowany entuzjazm. Jedynie 4% polskich respondentów uznaje awans na menedżera za główny cel zawodowy. Ale nie znaczy to, że młodzi nie chcą być liderami. Wręcz przeciwnie – 68% zetek i 59% millenialsów chciałoby w przyszłości objąć stanowiska kierownicze, choć globalnie te odsetki są jeszcze wyższe.

Młodzi chcą łączyć stanowiska liderskie z życiem osobistym. Elastyczność, jasna ścieżka rozwoju i poczucie, że leadership nie oznacza przeciążenia, są dla nich kluczowe – mówi Monika Stołowska, dyrektorka HR Deloitte w Polsce.

Miłość-hate relationship ze sztuczną inteligencją

Tu robi się jeszcze ciekawiej. Młodzi Polacy chętnie korzystają z AI – już 58% pokolenia Z i 57% millenialsów w Polsce używa narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. To trochę mniej niż globalna średnia, która sięga 74%. Sztuczna inteligencja przestaje być dla nich tylko narzędziem do zwiększania produktywności. Coraz częściej wspiera rozwój zawodowy i planowanie kariery. 68% zetek i 73% millenialsów wykorzystuje AI do szukania nowych ścieżek rozwoju.

Ale jest jedno wielkie „ale”. Jednocześnie rośnie sceptycyzm wobec gotowości firm na tę zmianę. Co trzeci młody pracownik uważa, że organizacje nie nadążają za tempem transformacji technologicznej i nie są przygotowane do pełnego wykorzystania potencjału AI.

Ten sceptycym jest na tyle głęboki, że obserwujemy go nawet wśród świeżych absolwentów. Business Insider zauważa, że choć oni sami używają AI każdego dnia, to za każdym razem, gdy ktoś o niej wspomni w kontekście szans, krzywią się z niesmakiem. Podczas ostatnich uroczystości absolutoryjnych za oceanem, gdy przemawiający mówili o tym, jak „AI otwiera przed nimi nowe możliwości”, reakcją absolwentów nie były wiwaty, tylko… zwyczajne buczenie.

Przeciążenie cyfrowe i niedostateczne wsparcie ze strony pracodawców to wyzwania, z którymi firmy będą musiały się zmierzyć, by w pełni wykorzystać potencjał AI – zauważa Jan Michalski, partner i lider GenAI w Europie Środkowej w Deloitte.

Firmy w pułapce pokoleniowej zmiany wiedzy

Zmiany pokoleniowe wymuszają na firmach nie tylko pozyskiwanie nowych talentów, ale także skuteczny transfer wiedzy. To może być kluczowe wyzwanie najbliższych lat. Dlaczego?

Bo młodzi pracownicy mają wątpliwości co do odporności swoich zespołów. Tylko 57% zetek i 60% millenialsów w Polsce wierzy, że ich zespoły poradziłyby sobie po odejściu kluczowych ekspertów. Wysoka rotacja, brak czasu i niewystarczające mechanizmy przekazywania wiedzy to główne bariery.

Wiele firm nie jest przygotowanych na utratę kluczowych kompetencji. Skuteczny transfer wiedzy będzie jednym z najważniejszych wyzwań najbliższych lat – podsumowuje Monika Stołowska.

Podsumowując, młodzi Polacy wchodzą na rynek pracy z nowym zestawem priorytetów. Nie ścigają się o awanse, ale nie rezygnują z ambicji liderowania. Korzystają z AI, ale nie wierzą, że firmy nadążają za tą technologią. I przede wszystkim – stawiają finansową i życiową stabilność nad szybki rozwój kariery. To wyzwanie dla pracodawców, ale też wyraźny sygnał, że reguły gry się zmieniły.