Chińskie gwiazdy sektora AI znalazły się pod ostrzałem. W środę akcje spółek rozwijających sztuczną inteligencję mocno spadły w Hongkongu po doniesieniach, że regulatorzy z ChRL wszczęli śledztwo wobec DeepSeek i Moonshot AI. Powód? Obawy o bezpieczeństwo danych.

Papiery Z.AI Co. taniały w pewnym momencie nawet o 12 proc., a MiniMax Group Inc. o 6,8 proc. Alibaba Group Holding, stojący za modelem Qwen, tracił 5 proc. Zniżki dotknęły też Xiaomi Corp. (ok. 4 proc.) i Tencent Holdings Ltd. (ok. 3 proc.).

Śledztwo po oskarżeniach Anthropic

Jak podał portal The Information, Chińska Administracja Cyberprzestrzeni (CAC) wysłała urzędników do siedzib DeepSeek i Moonshot, aby przesłuchać menedżerów i pracowników. Celem jest ustalenie skali ewentualnych naruszeń. Pekin obawia się, że przekierowując dane przez amerykański model AI, firmy mogły ujawnić Amerykanom wrażliwe informacje chińskiego wojska, policji i przedsiębiorstw, łamiąc przepisy o bezpieczeństwie danych.

Wszystko zaczęło się od raportu Anthropica sprzed kilku tygodni. Amerykańska spółka oskarżyła Moonshot, DeepSeek i inne chińskie podmioty o to, że bez informowania użytkowników kierowały zapytania swoich chatbotów do modelu Claude. Moonshot miał przy tym stosować tzw. destylację, czyli używać odpowiedzi z potężniejszego modelu do trenowania własnego oprogramowania.

Niepewność co do przyszłych regulacji widać w komentarzu Leonida Mironova z Gavekal Capital:

Inwestorzy „boją się”, że Pekin może zaostrzyć nadzór nad branżą. Nastroje osłabły, ponieważ zakres regulacji pozostaje niejasny i może grozić spowolnieniem rozwoju chińskich modeli sztucznej inteligencji.

Amerykańska odpowiedź

Sprawa wpisuje się w ostrą rywalizację o rynek AI. Chińskie modele były jak dotąd największą konkurencją dla amerykańskich – tańsze, a przy tym o zbliżonych możliwościach. Dlatego amerykańscy potentaci zaczęli oferować klientom tańsze wersje swoich modeli. We wtorek Anthropic zaprezentował Claude Opus 5.5, który w większości zadań osiąga wyniki podobne do bardziej zaawansowanego Fable 5.1, jest znacznie tańszy od poprzedniego Opusa 5 i generuje odpowiedzi szybciej. To pierwszy nowy model od czasu, gdy dyrektor generalny Anthropic Dario Amodei wezwał branżę do spowolnienia tempa rozwoju AI. Zapowiedział też nowe kroki bezpieczeństwa, w tym zaangażowanie zewnętrznych ewaluatorów.

Dystans do USA maleje

Śledztwo nie zmienia jednak obrazu rosnącej siły chińskich modeli. Według Bloomberg Intelligence na początku roku najlepsze chińskie modele ustępowały amerykańskim średnio o ok. 15 proc. W maju różnica wynosiła ok. 9 proc., a po wrześniowej premierze DeepSeek V4.1 Flash zmniejszyła się do zaledwie 3 proc.

W rankingu LiveBench DeepSeek V4.1 Flash zajął 6. miejsce z wynikiem 81,1 pkt, podczas gdy liderujący model Anthropic zdobył 83,4 pkt. To najwyżej oceniany chiński model od debiutu DeepSeek R1 w 2025 r. Bloomberg Intelligence mówi o „porównywalnej wydajności” z czołowymi systemami Anthropic i OpenAI, choć w pierwszej piętnastce rankingu są tylko trzy chińskie modele. LiveBench porównuje modele m.in. w zadaniach analitycznych, rozwiązywaniu problemów i odpowiadaniu na pytania.

Analityk BI Robert Lea uważa, że poprawa wyników wynika m.in. z rosnącej wiedzy chińskich badaczy i lepszego dopasowania modeli do lokalnego sprzętu. Jego zdaniem może to przełożyć się na dalszy wzrost udziału chińskich modeli w rynku, a także podważa skuteczność amerykańskiej strategii zakładającej m.in. ograniczenia eksportu zaawansowanych układów scalonych.

„Postępy Chin rzucają dalsze wątpliwości na długoterminową stabilność amerykańskiej supremacji technologicznej w dziedzinie AI” – ocenił Lea.

Więcej modeli, więcej pytań

Rosnąca konkurencyjność nie oznacza jednak, że chiński sektor szybko zacznie zarabiać. Według BI może on pozostać nierentowny nawet do 2030 r. Na chińskim rynku działa już ponad 1100 dużych modeli językowych, a ich twórcy walczą o użytkowników przede wszystkim ceną. Liderem monetyzacji aplikacji AI jest ByteDance ze swoim chatbotem Doubao. DeepSeek i Tencent pozostają natomiast dostępne bez opłat.