Polski rząd ogłosił właśnie nowy mechanizm finansowania bezpieczeństwa – Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, na który przeznaczono 23 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). To pierwsze tego typu rozwiązanie w Europie, jak podkreślił wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Środki podzielono na dwa komponenty: pożyczkowy i kapitałowy.

16 mld zł na pożyczki dla samorządów

Za obsługę części pożyczkowej odpowiada Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Jej wartość to około 16 mld zł. Samorządy będą mogły otrzymać preferencyjne pożyczki z zerowym oprocentowaniem, okresem spłaty nawet do 20 lat i możliwością częściowego umorzenia. Pieniądze trafią na inwestycje zwiększające ochronę ludności – m.in. budowę i modernizację obiektów zbiorowej ochrony, systemów wykrywania i ostrzegania, infrastruktury mobilnościowej oraz projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa. Minister finansów Andrzej Domański podkreślił:

Bezpieczeństwo nie zaczyna się na granicy, ale w naszych miastach.

7 mld zł na kapitał i technologie strategiczne

Drugim filarem funduszu jest instrument kapitałowy o wartości około 7 mld zł, realizowany przez specjalnie powołaną spółkę Chrobry S.A. Stanowi on około 30 proc. środków całego Funduszu. Chrobry będzie inwestować w szerokie spektrum podmiotów – od innowacyjnych startupów technologicznych, przez firmy w fazie skalowania, po dojrzałe przedsiębiorstwa i projekty infrastrukturalne. Minister Domański wyjaśnił mechanizm:

Spółka Chrobry inwestuje, obejmuje udziały w firmie, wspiera rozwój jej mocy produkcyjnych, a po osiągnięciu założonych celów inwestycyjnych wychodzi z inwestycji.

Obaj ministrowie podkreślali, że zwiększenie bezpieczeństwa przy jednoczesnym wzroście gospodarki jest absolutnym priorytetem rządu.

Dodatkowe wsparcie dla technologii dual‑use i obronnych

Dzięki najnowszym zmianom w harmonogramie naborów z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) przedsiębiorcy mogą ubiegać się o środki z puli 1,4 mld zł przeznaczonej na technologie obronne i podwójnego zastosowania.

Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania – nowy instrument łączący dotację z finansowaniem dłużnym – uruchomił BGK. W puli jest 400 mln zł. Wsparcie ma formę premii wypłacanej po prawidłowej realizacji projektu, która pokrywa część kapitału kredytu inwestycyjnego. Warunkiem jest, aby produkty były gotowe do wdrożenia, miały udokumentowane zastosowanie cywilne i wojskowe, a zdolność projektu potwierdzona promesą kredytową. Kredyt może sfinansować 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Minimalna wartość wydatków kwalifikowalnych wynosi 2 mln zł, a maksymalna wysokość premii – 70 proc., w zależności od lokalizacji i wielkości firmy. Prof. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes BGK, skomentowała:

W obecnych uwarunkowaniach geopolitycznych inwestycje w produkty podwójnego zastosowania stają się nie tylko szansą biznesową, ale także istotnym elementem budowania odporności gospodarki i bezpieczeństwa państwa.

Wnioski będzie można składać od 29 października do 28 stycznia przyszłego roku.

Trzy konkursy STEP na technologie obronne

Aktualizacja FENG przewiduje również trzy nowe konkursy dotacyjne w ramach programu STEP (Platforma Technologii Strategicznych dla Europy). Łączny budżet dwóch naborów prowadzonych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) wynosi 500 mln zł, a jeden konkurs ogłoszony przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) dysponuje budżetem w wysokości 500 mln zł. NCBR sfinansuje projekty badawczo-rozwojowe w sektorze defence oraz projekty ograniczające strategiczną zależność UE od technologii zewnętrznych. PARP wesprze z kolei przedsięwzięcia inwestycyjne w branży defence. Terminy składania wniosków zaplanowano od listopada do stycznia przyszłego roku.

Jak zaznacza Alicja Szumiec-Jurasińska, starszy menedżer w PwC:

Rośnie rola technologii obronnych i dual use, które z obszaru dotychczas marginalnie obecnego w systemie wsparcia innowacji stają się jednym z priorytetów polityki przemysłowej Polski i Unii Europejskiej.

Wnioski o kredyt dual‑use ruszą jeszcze jesienią, a o dotacje STEP – w listopadzie.