Ile kosztuje wychowanie dziecka w Polsce?

Najnowsze szacunki Centrum im. Adama Smitha wskazują, że wychowanie jednego dziecka do 18. roku życia to dziś wydatek rzędu ok. 346 tys. zł. W przeliczeniu na miesiąc daje to średnio ok. 1 600 zł. W przypadku dwójki dzieci koszt wzrasta do ok. 579 tys. zł – mniej niż podwójna kwota, bo działa „efekt skali” (wspólne ubrania, zabawki, mieszkanie).

Na co idą pieniądze?

Aż 80% wydatków pochłaniają cztery kategorie: żywność, mieszkanie, edukacja i transport. Reszta to odzież, higiena, zdrowie oraz rozrywka. Struktura zmienia się z wiekiem – maluch generuje koszty opieki i pieluch, nastolatek – elektronikę, korepetycje i droższe hobby.

Wsparcie państwa – czy wystarcza?

Według szacunków Centrum im. Adama Smitha, przy minimalnym standardzie życia państwowe programy – 800+, ulga prorodzinna w PIT oraz wyprawka szkolna – pokrywają nawet ok. 60% kosztów utrzymania dziecka. Reszta i tak spoczywa na budżecie domowym.

300 plus – pomoc, która traci na wartości

Program „Dobry Start”, czyli jednorazowe 300 zł na wyprawkę szkolną, został wprowadzony w 2018 roku. Kwota od tamtej pory nie zmieniła się ani o złotówkę. Tymczasem inflacja zrobiła swoje. Według danych GUS skumulowana inflacja za ostatnie osiem lat wyniosła ponad 56%. Oznacza to, że realna siła nabywcza 300 zł w dzisiejszych cenach odpowiada dziś zaledwie nieco ponad 192 zł w cenach z 2018 roku. W przeciwieństwie do 800+, program nie podlega waloryzacji.

Średni koszt wyprawki – 620 zł

Najnowsze badanie „Barometr Providenta” pokazuje, że w tym roku rodzice wydają na wyprawkę szkolną średnio 620 zł na dziecko – ponad dwa razy więcej niż wynosi świadczenie. Niemal połowa badanych (48,9%) spodziewa się wyższych wydatków niż przed rokiem, a 39,1% rozkłada zakupy w czasie, by ograniczyć jednorazowe obciążenie budżetu.

Najczęściej deklarowane budżety to przedziały 201–400 zł (22,9% rodziców) oraz 401–600 zł (22,7%). Łącznie 49,9% planuje zmieścić się w 600 zł. Jednocześnie 21,4% zakłada wydatek powyżej 800 zł, a 15,5% nie potrafi jeszcze oszacować ostatecznej kwoty.

Co najbardziej obciąża portfel?

Rodzice wskazują, że największym wydatkiem są podręczniki, ćwiczenia i materiały edukacyjne – 22,9% wskazań. Na drugim miejscu znalazły się odzież i obuwie szkolne (15,9%), a na trzecim przybory szkolne i artykuły papiernicze (11,5%). Dla 14% badanych największym obciążeniem będą dodatkowe zajęcia pozalekcyjne (nie licząc korepetycji), dla 10,8% – wycieczki i zielone szkoły, a dla 8,7% – korepetycje. Rzadziej wymieniano sprzęt elektroniczny (3,2%) i zajęcia językowe (2,6%).

Budżet państwa a waloryzacja

Program 300 plus kosztuje budżet państwa 1,4 mld zł rocznie. Gdyby chciano podnieść świadczenie tak, by realnie wciąż było warte 300 zł (w cenach z 2018), potrzeba by dodatkowych 700 mln zł. Na razie jednak kwota pozostaje zamrożona.

Jak złożyć wniosek o 300 plus?

Wniosek o świadczenie składamy wyłącznie online od 1 lipca do 30 listopada. Można to zrobić przez bankowość elektroniczną, platformę eZUS/PUE ZUS, aplikację mZUS lub portal Emp@tia. Jeśli wniosek trafi do ZUS do końca sierpnia, pieniądze wpłyną najpóźniej 30 września. Przy późniejszym złożeniu wypłata może potrwać do dwóch miesięcy. Do wniosku potrzebny jest PESEL dziecka oraz dane jego szkoły.

Podsumowując: koszty wychowania dziecka rosną, a realna wartość państwowego wsparcia na wyprawkę topnieje. Rodzice muszą więc liczyć się z coraz wyższymi wydatkami, które państwo rekompensuje tylko w części.