Zarząd i rada nadzorcza PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna (PGE GiEK) podjęły decyzję o kolejnym wydłużeniu pracy najstarszych bloków węglowych w Elektrowni Rybnik. To nie koniec węgla w tym miejscu – ale jego miejsce stopniowo zajmą nowe, gazowe jednostki za miliardy złotych.

Nowy harmonogram wygaszania

Elektrownia Rybnik dysponuje czterema blokami węglowymi nr 5-8 o łącznej mocy około 900 MW. To jedne z najstarszych tego typu jednostek w kraju. Pierwotnie, jeszcze w 2020 roku, poprzedni zarząd PGE GiEK planował ich wycofanie z końcem 2023 roku. Termin ten był potem przesuwany – najpierw na koniec 2025, potem na 2027. Teraz zapadła decyzja o wydłużeniu pracy poszczególnych bloków względem wcześniejszych ustaleń z grudnia 2024 roku.

Zgodnie z nowym harmonogramem:

  • Blok nr 5 zakończy pracę w II połowie 2026 roku.
  • Blok nr 8 zostanie wyłączony w 2027 roku.
  • Bloki nr 6 i 7 będą pracować do I połowy 2028 roku.

Firma podkreśla, że przyjęty harmonogram odzwierciedla obecne uwarunkowania rynkowe i systemowe, a nadrzędnym kryterium każdej decyzji pozostaje bezpieczeństwo dostaw energii i ciepła.

„Zakończenie pracy przez dwa pierwsze bloki nie będzie miało większego wpływu na ilość energii wytwarzanej przez elektrownię” – informuje spółka. Według PGE GiEK zapotrzebowanie na węgiel spadnie o około kilka procent, co wynika głównie ze zmieniającej się roli węgla w miksie energetycznym Polski. Jednocześnie bloki będą mogły uzyskać wsparcie z Rynku Mocy do 2028 roku.

Do 31 marca 2029 roku elektrownia będzie nadal zaopatrywać w ciepło odbiorców zewnętrznych. Dzięki rozłożeniu terminów Rybnik zachowa ciągłość dostaw energii i ciepła przez cały okres zmiany technologicznej.

Gazowa transformacja za miliardy

Miejsce wygaszanych bloków węglowych zajmą nowe moce wytwórcze. Grupa PGE inwestuje w Rybniku ponad 6 mld zł. Najważniejszym elementem programu inwestycyjnego jest budowany blok gazowo-parowy PGE Nowy Rybnik o mocy około 882 MW. Jego uruchomienie zaplanowano na pierwsze półrocze 2027 roku. Kontrakt na ten blok, o wartości około 4 mld zł netto, został zamówiony w 2023 roku. Nowa jednostka zastąpi wyłączone już wcześniej bloki węglowe nr 1-4, które pracowały od lat 1973-1974.

W tym roku PGE podpisała również umowę na budowę kolejnej jednostki gazowej – bloku szczytowego (tzw. peakera) o mocy około 600 MW w technologii turbin gazowych OCGT. Wykonawcami są Polimex Mostostal oraz Siemens Energy, a łączna wartość obu kontraktów na peakery w Rybniku i Gryfinie (Dolna Odra), razem z serwisem, to około 6 mld zł. Prace budowlane w Rybniku właśnie się rozpoczynają, a produkcja energii ma ruszyć w styczniu 2030 roku.

Nowe jednostki gazowe uzyskały już wieloletnie kontrakty mocowe. Blok nowej elektrowni w grudniu 2022 roku dostał 17-letni kontrakt w aukcji głównej rynku mocy, który zacznie obowiązywać od 2027 roku. Źródła podają nieco inne wartości jego mocy – jeden raport mówi o 882 MW, inny o 883 MW – ale różnica jest marginalna. Peaker 600 MW uzyskał 15-letni kontrakt w aukcji w grudniu 2025 roku.

Bezpieczeństwo dostaw i pracownicy

Wydłużenie pracy bloków i ich stopniowe wygaszanie to odpowiedź na potrzeby Krajowego Systemu Elektroenergetycznego – chodzi o zapewnienie stabilności, dopóki nowe źródła nie zaczną działać. PGE GiEK podkreśla, że bierze pod uwagę odpowiedzialność wobec pracowników i lokalnej społeczności.

Dzięki inwestycjom gazowym załoga Elektrowni Rybnik ma szanse na dalsze zatrudnienie. Nowy blok gazowo-parowy ma być obsługiwany przez osoby rekrutowane spośród obecnej kadry. Podobny priorytet będą mieli oni przy obsłudze peakera i innych projektów PGE w regionie. Pracownicy, którzy nie chcą pozostać w firmie, mogą skorzystać ze świadczeń przewidzianych w ustawie o osłonach socjalnych dla sektora elektroenergetycznego i górnictwa węgla brunatnego (urlopy energetyczne) oraz z odpowiednich programów osłonowych. Zarząd PGE GiEK zadeklarował plan zawarcia porozumienia ze stroną związkową, które ureguluje aspekty społeczne.

Po zakończeniu produkcji ciepła przez instalacje Elektrowni Rybnik, produkcję przejmie spółka Orlen Termika Silesia, co zapewni ciągłość dostaw dla obecnych odbiorców.