Ministerstwo Sportu i Turystyki przedstawiło projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich, który może gruntownie zmienić zasady wynajmu mieszkań turystom w Polsce. W planach jest ogólnopolski rejestr takich lokali, możliwość wprowadzania przez gminy stref całkowicie wyłączonych z najmu krótkoterminowego oraz nowe narzędzia dla wspólnot mieszkaniowych. Za łamanie przepisów grozić będą kary pieniężne sięgające 50 tys. zł.

Definicja i powody zmian

Projekt definiuje najem krótkoterminowy jako usługę hotelarską świadczoną na okres krótszy niż 30 dni. Resort argumentuje, że dotychczasowe regulacje są nieprecyzyjne, a znaczna część rynku funkcjonuje poza skutecznym nadzorem państwa. W Ocenie Skutków Regulacji (OSR) podkreślono, że nielegalny najem stanowi nieuczciwą konkurencję dla hoteli, pensjonatów i innych legalnych obiektów noclegowych.

Potrzebę nowelizacji ministerstwo uzasadnia ochroną osób mieszkających w budynkach wielorodzinnych. W uzasadnieniu przywołano skargi lokatorów dotyczące naruszania ciszy nocnej, zakłóceń porządku oraz poczucia zagrożenia wywołanego ciągłym przepływem obcych osób w bezpośrednim sąsiedztwie ich mieszkań. Przytoczono również stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, który wskazał, że obecne przepisy nie pozwalają skutecznie przeciwdziałać tym problemom.

Główny cel nowelizacji – jak czytamy w OSR – to doprecyzowanie zasad świadczenia usług hotelarskich w kraju. Resort spodziewa się, że proponowane rozwiązania podniosą poziom bezpieczeństwa w turystyce i poprawią komfort życia mieszkańców budynków, w których prowadzony jest najem krótkoterminowy.

Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych

Kluczowym elementem reformy ma być Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON) – ogólnopolska baza apartamentów, mieszkań i domów wynajmowanych turystom. Każdy zgłoszony obiekt otrzyma indywidualny numer identyfikacyjny, który trzeba będzie umieszczać w internetowych ogłoszeniach. Dzięki temu łatwiej będzie sprawdzić legalność działalności.

Za wynajmowanie bez wpisu do ewidencji, brak numeru w ofertach lub naruszenie obowiązków przez platformy pośredniczące przewidziano administracyjne kary pieniężne do 50 tys. zł. Celem tych przepisów jest większa przejrzystość rynku i ułatwienie identyfikacji podmiotów świadczących usługi noclegowe.

Strefy zakazu najmu turystycznego

Projekt przyznaje radom gmin nowe kompetencje – będą mogły wyznaczać strefy, w których wynajem mieszkań turystom będzie całkowicie zakazany. Rozwiązanie to ma być stosowane przede wszystkim tam, gdzie najem krótkoterminowy wywołuje konflikty z mieszkańcami lub negatywnie wpływa na funkcjonowanie lokalnej społeczności. Innymi słowy, to władze lokalne podejmą decyzję, które dzielnice lub obszary zostaną wyłączone z możliwości wynajmu turystycznego.

Większe uprawnienia dla mieszkańców i wspólnot

Nowelizacja daje mieszkańcom i wspólnotom mieszkaniowym prawo do wnioskowania o kontrolę lokali wynajmowanych turystom. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości obiekt może stracić wpis do rejestru. Jeśli właściciel nie zgodzi się na inspekcję, jego wpis zostanie zawieszony. To nowe narzędzie ma umożliwić lokatorom realne egzekwowanie porządku w swoich budynkach.

Surowe sankcje

Projekt przewiduje administracyjne kary pieniężne w wysokości do 50 tys. zł. Grzywny grożą przede wszystkim za prowadzenie działalności bez wpisu do ewidencji, brak numeru identyfikacyjnego w ogłoszeniach oraz za uchybienia ze strony platform pośredniczących. Resort uzasadnia nowelizację licznymi sygnałami od mieszkańców o problemach z ciszą nocną, porządkiem i bezpieczeństwem. Nowe przepisy mają wzmocnić nadzór i podnieść komfort życia osób mieszkających w budynkach z najmem krótkoterminowym.

Więcej niż unijne wymogi

W OSR zaznaczono, że większość proponowanych rozwiązań wykracza poza obowiązki wynikające z unijnego rozporządzenia STR (short-term rental). Jak stwierdzono w dokumencie:

„Pozostałe przepisy projektu ustawy wykraczają poza bezpośredni związek z rozporządzeniem STR”.

Oznacza to, że część regulacji to autorska inicjatywa polskiego rządu, a nie implementacja prawa Unii Europejskiej.

Co dalej?

Projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich został przygotowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki i trafi do dalszych prac legislacyjnych. Rząd przekonuje, że zmiany poprawią bezpieczeństwo i uporządkują rynek, a nowe przepisy pomogą przeciwdziałać nielegalnej działalności na rynku noclegowym.