Światowe ceny żywności wspięły się na najwyższy poziom od stycznia 2023 roku. Najnowszy odczyt indeksu Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wskazuje na wyraźną zwyżkę, za którą stoją przede wszystkim zboża, oleje roślinne i cukier.

Indeks Cen Żywności FAO wyniósł w lipcu średnio 131,1 punktu – to wzrost o 0,6 proc. w porównaniu z czerwcem oraz o 1,0 proc. względem lipca 2025 roku. Wyższy poziom wskaźnik notował ostatnio w styczniu 2023 roku, gdy osiągnął 131,4 punktu. Mimo wzrostu, lipcowy odczyt pozostaje 18,2 proc. poniżej rekordowego szczytu z marca 2022 roku, który nastąpił po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie.

Zboża i pszenica głównym motorem wzrostu

Za lipcową zwyżkę w głównej mierze odpowiadał segment zbóż. Indeks cen zbóż FAO podskoczył o 3,4 proc. w skali miesiąca, a w ujęciu rocznym jest wyższy aż o 6,9 proc. Motorem tej zmiany okazała się pszenica, która zdrożała o 5,8 proc. w porównaniu z czerwcem i o 9,9 proc. w porównaniu z lipcem 2025 roku.

Według autorów raportu FAO, gwałtowny wzrost notowań pszenicy wynika z pogarszającej się sytuacji wokół akwenu Morza Czarnego. Największe firmy transportowo-spedycyjne zrezygnowały z obsługi ukraińskich portów w rejonie Odessy, obawiając się rosyjskich ataków, natomiast rosyjscy operatorzy przestali przyjmować zlecenia żeglugowe przez ten obszar z obawy przed uderzeniami ukraińskich dronów. Dodatkowym czynnikiem są obawy o wpływ niedawnych fal upałów na plony w kilku kluczowych krajach produkujących to zboże.

Kukurydza podrożała o 3,6 proc. w skali miesiąca. Powodem były obawy o upały i susze w części Stanów Zjednoczonych oraz wpływ wyższych cen energii na ten rynek. Indeks cen ryżu FAO pozostał w lipcu stabilny.

Oleje roślinne i cukier w górę

Indeks cen olejów roślinnych wzrósł o 2 proc. w porównaniu z czerwcem, osiągając najwyższy poziom od czerwca 2022 roku. Ceny oleju palmowego na światowych rynkach poszły w górę – za zwyżką stoją rosnące zapotrzebowanie na biodiesel oraz wyższe notowania ropy naftowej w warunkach eskalacji konfliktu z Iranem. W przeciwnym kierunku poszły ceny oleju rzepakowego i słonecznikowego, które spadły.

Jeszcze silniejszy wzrost odnotowano na rynku cukru. Indeks cen cukru FAO zwiększył się w lipcu o 5,6 proc. Wynikało to przede wszystkim z obaw o wpływ utrzymującej się upalnej i suchej pogody na plony w Unii Europejskiej oraz warunków pogodowych związanych ze zjawiskiem El Nino w krajach Azji. Wzrost ten podsycany jest także oczekiwaniami dotyczącymi zwiększonego popytu na etanol w Brazylii, gdzie podniesiono wymagany udział etanolu w benzynie.

Mięso i nabiał tanieją

Odmienne tendencje FAO odnotowała w przypadku pozostałych kategorii żywności. Indeks cen mięsa spadł w lipcu w porównaniu z czerwcem – to pierwszy miesięczny spadek w tym roku po rekordowym poziomie odnotowanym w czerwcu. Skala spadku różni się w zależności od źródła: jeden raport mówi o 2,6 proc., inne o 2,8 proc. Drób na rynkach międzynarodowych potaniał, głównie za sprawą niższych cen w Brazylii i dużej podaży eksportowej. Wieprzowina straciła na wartości z powodu obfitej podaży w Unii Europejskiej i słabszego światowego popytu. Baranina była wyjątkiem – jej notowania wspięły się na historyczny szczyt z powodu ograniczonej podaży eksportowej z Oceanii.

Indeks cen nabiału zniżkował w ujęciu miesięcznym o około 0,7 proc., a w porównaniu z lipcem ubiegłego roku spadł średnio aż o 24,8 proc.

Eksperci ostrzegają przed nową falą drożyzny

W rozmowie z agencją Reuters główny ekonomista FAO przestrzegał, że świat może czekać kolejna fala wzrostu cen żywności. Jego zdaniem trwające konflikty w Iranie i na Ukrainie oraz anomalia pogodowa El Niño mogą się nałożyć, podnosząc koszty i ograniczając zbiory. Przyszłe zmiany cen będą zależeć przede wszystkim od rozwoju sytuacji na froncie obu konfliktów i pogody w rejonach uprawnych.