Niezapowiedziana wizyta dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a w Moskwie we wtorek wywołała sprzeczne interpretacje. Według doniesień amerykańskiego dziennika „The Wall Street Journal” głównym celem podróży było ostrzeżenie Kremla przed potencjalną agresją wobec państw NATO. Biały Dom przedstawia jednak inną wersję – prezydent Donald Trump określił wizytę jako „w pewnym sensie rutynową” i powiązał ją z rozmowami na temat zakończenia wojny w Ukrainie.

Sygnał dla Kremla?

„The Wall Street Journal”, powołując się na anonimowe źródła, podał, że Ratcliffe miał przekazać rosyjskim władzom jasny sygnał ostrzegawczy. Gazeta przytoczyła wcześniejsze oceny amerykańskiego wywiadu, z których wynika, iż Władimir Putin w ciągu kilku lat może podjąć decyzję o ograniczonym ataku na jedno z państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, aby sprawdzić determinację NATO w obronie członków. Amerykańscy urzędnicy obawiają się, że Putin, będąc pod presją na Ukrainie i wewnątrz kraju, może sięgnąć po działania od cyberataku po niewielką inwazję lądową – prawdopodobnie na któryś z krajów bałtyckich. Republiki bałtyckie są uznawane za najbardziej narażone na tego rodzaju prowokacje.

Trump studzi nastroje

Prezydent Donald Trump w środowym wywiadzie radiowym zaprzeczył, jakoby wyjazd Ratcliffe’a wiązał się z niepokojem o ewentualną rosyjską agresję wobec NATO. Określił podróż jako „pół-rutynową” i łączył ją raczej z negocjacjami dotyczącymi zakończenia konfliktu w Ukrainie, sugerując, że mogą one przynieść konkretne rezultaty. Dzień później, w czwartek, Trump poinformował, że odbył „dobre rozmowy” z Putinem i wyraził przekonanie, iż Rosja nie zamierza podejmować działań militarnych przeciwko państwom sojuszu. Te wypowiedzi stoją w wyraźnej opozycji do sygnałów płynących z mediów powołujących się na źródła wywiadowcze.

Tło – rosyjskie działania hybrydowe

Wizyta szefa CIA i komentarze z Waszyngtonu pojawiają się w okresie narastających napięć w Europie. W ostatnich tygodniach odnotowano serię incydentów, które europejskie rządy przypisują Moskwie. Rosja coraz częściej wykorzystuje cyberzagrożenia oraz uzbrojone drony – narzędzia hybrydowe wymierzone w państwa wspierające Ukrainę. Polskie służby poinformowały w tym miesiącu o udaremnieniu próby zamachu na obywatela USA pochodzącego z Ukrainy; według polskich śledczych zlecenie na to zabójstwo miało pochodzić z Rosji. Z kolei władze Estonii oskarżyły Moskwę o podpalenie zakładów produkujących drony na swoim terytorium. Te doniesienia tworzą kontekst, w którym Ratcliffe udał się do stolicy Rosji.

Przebieg wizyty

John Ratcliffe dotarł do Moskwy wojskowym samolotem transportowym, a po drodze zatrzymał się w stolicy Łotwy – Rydze. To pierwsza publicznie znana podróż dyrektora CIA do Rosji od 2021 roku, kiedy to poprzednik Ratcliffe’a, Bill Burns, spotkał się osobiście z Putinem, ostrzegając go przed realizacją planów uderzenia na Ukrainę. Do tej pory brak jednak doniesień o bezpośredniej rozmowie Ratcliffe’a z rosyjskim przywódcą podczas wtorkowej wizyty. Strona rosyjska utrzymuje, że do takiego spotkania nie doszło, a szczegóły rozmów nie zostały ujawnione. Zarówno publiczne stanowisko prezydenta Trumpa, jak i sama misja dyrektora CIA wskazują, że Waszyngton bacznie śledzi sytuację bezpieczeństwa w Europie i utrzymuje kanały komunikacji zarówno z sojusznikami, jak i z Rosją. Strona rosyjska podkreśla, że do spotkania z Władimirem Putinem nie doszło.